Doç. Dr. Timuçin EROL

İLETİŞİM

Rektal Prolapsus (Makat Sarkması) Nedir?

Rektal Prolapsus (Makat Sarkması) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Rektal prolapsus, halk arasında ‘makat sarkması’ olarak bilinen, rektumun makat yoluyla dışarı doğru sarkmasıyla ortaya çıkan bir pelvik taban hastalığıdır. Yaşam kalitesini belirgin biçimde etkileyebilir ve çoğu zaman cerrahi tedavi gerektirir. Bu yazıda nedenlerini, belirtilerini ve tedavi seçeneklerini ele alıyoruz.

Rektal prolapsus (makat sarkması) nedir?

Rektal prolapsus, rektum duvarının tüm katmanlarıyla makattan dışarı doğru sarkmasıdır. Zamanla ilerleyebilir ve dışkı kaçırma gibi ek sorunlara yol açabilir.

Sarkma başlangıçta yalnızca dışkılama sırasında ortaya çıkıp kendiliğinden geri çekilebilirken, ilerledikçe sürekli hale gelebilir. Hastalık en sık ileri yaştaki kadınlarda görülür, ancak her yaşta ortaya çıkabilir.

Erken tanı için kolonoskopi ile kolon kanseri taraması

Rektal prolapsus belirtileri nelerdir?

En belirgin belirti, makattan dışarı doku sarkmasıdır. Buna dışkı kaçırma, kanama, mukus akıntısı ve tam boşalamama hissi eşlik edebilir.

  • Makattan dışarı doku sarkması (özellikle dışkılama sırasında)
  • Dışkı ve gaz kaçırma (dışkı tutamama)
  • Makattan kanama veya mukus akıntısı
  • Tam boşalamama, sürekli baskı hissi
  • Kabızlık veya zor dışkılama
  • Makat çevresinde tahriş ve rahatsızlık

Rektal prolapsus neden olur?

Rektal prolapsus, pelvik taban kaslarının ve destek dokularının zayıflamasıyla ilişkilidir. Uzun süreli ıkınma ve kronik kabızlık başlıca tetikleyicilerdir.

  • Pelvik taban ve destek dokularının zayıflaması
  • Kronik kabızlık ve tuvalette uzun süre ıkınma
  • İleri yaş
  • Çok sayıda veya zorlu doğum öyküsü
  • Kronik ishal ya da bağırsak fonksiyon bozuklukları

Rektal prolapsus hemoroidden nasıl ayrılır?

Rektal prolapsus ve hemoroid, ikisi de makattan sarkma yapabildiği için karıştırılabilir; ancak farklı hastalıklardır. Prolapsusta rektumun tüm duvarı sarkarken, hemoroidde damarsal yastıkçıklar sarkar.

Bu ayrım tedaviyi tümüyle değiştirdiği için önemlidir. Sarkan dokunun görünümü ve halka şeklindeki katlantılar prolapsusu düşündürür. Kesin ayrım muayeneyle yapılır; bu nedenle makattan sarkma şikâyetini kendiniz yorumlamak yerine hekime değerlendirtmek gerekir.

Rektal prolapsus nasıl tedavi edilir?

Rektal prolapsusun kalıcı tedavisi genellikle cerrahidir. Cerrahi, rektumu doğru anatomik konumuna sabitlemeyi (rektopeksi) hedefler ve karından ya da makat bölgesinden yapılabilir.

  • Karından yaklaşım (rektopeksi): Rektumun pelvise sabitlenmesi; laparoskopik veya robotik yöntemle yapılabilir. Ventral rektopeksi sık uygulanan tekniklerdendir.
  • Perineal (makattan) yaklaşım: Özellikle ileri yaş veya ek hastalığı olanlarda tercih edilebilen yöntemler.
  • Robotik/laparoskopik rektopeksi: Dar pelvik alanda hassas çalışma ve daha az invazif bir iyileşme sağlayabilir.

Hangi yöntemin uygun olduğu; sarkmanın derecesine, hastanın yaşına, genel durumuna ve bağırsak fonksiyonlarına göre belirlenir. En uygun teknik muayene ve değerlendirme sonrası seçilir.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Makat sarkması kendiliğinden geçer mi?

Rektal prolapsus genellikle kendiliğinden düzelmez ve zamanla ilerleyebilir. Kalıcı çözüm çoğu zaman cerrahidir; erken değerlendirme daha uygun tedavi seçeneği sunar.

Rektal prolapsus ameliyatı sonrası dışkı kaçırma düzelir mi?

Sarkmanın düzeltilmesi, birçok hastada dışkı kaçırma şikâyetini azaltabilir; ancak sonuç kişiye ve pelvik taban durumuna göre değişir. Beklentiler muayeneyle netleşir.

Rektal prolapsus mu hemoroid mi olduğunu nasıl anlarım?

İkisi de sarkma yapabildiği için karışabilir. Kesin ayrım ancak muayeneyle yapılır; bu yüzden şikâyetlerinizi bir uzmana değerlendirtmek gerekir.

İlgili Sayfalar

Doç. Dr. Timuçin Erol Hakkında

Doç. Dr. Timuçin Erol, 2003 yılında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olmuş; aynı üniversitenin Genel Cerrahi Anabilim Dalı’nda uzmanlık eğitimini tamamlayarak 2009’da genel cerrahi uzmanı olmuştur. 2017–2024 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde öğretim üyesi olarak görev yapmış, 2019’da Doktor Öğretim Üyesi, 2022’de Doçent unvanını almıştır. 2021 yılında Intuitive Surgical tarafından verilen da Vinci Cerrahi Sistemi Konsol Cerrahı (Console Surgeon) eğitimini tamamlamış; 2023 yılında Avrupa Koloproktoloji Yeterlilik Belgesi’ni (FEBS – EBSQ) almıştır. Başlıca ilgi alanları robotik ve ileri laparoskopik cerrahi, kolorektal kanserler, proktolojik hastalıklar ve pelvik taban hastalıklarıdır. Klinik yaklaşımında doğru tanı, uygun tedavi planı ve güvenli takip sürecini önceler.

Randevu ve Değerlendirme

Makattan doku sarkması, dışkı kaçırma veya sürekli baskı hissi gibi şikâyetleriniz varsa, kendi kendinize karar vermek yerine bir uzman değerlendirmesi almak en sağlıklı seçimdir. Şikâyetinizin nedenini netleştirmek ve size uygun tedaviyi belirlemek için Ankara’da randevu alarak muayene sürecini başlatabilirsiniz.

Son Yazılar