Rektal Prolapsus Nedir?

Genel

Rektal Prolapsus Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Etkili Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Rektal prolapsus, rektumun anüsten dışarıya doğru çıkmasıyla ortaya çıkan önemli bir pelvik taban sorunudur. Hem günlük yaşamı hem de psikolojik iyilik hâlini etkileyen bu durum, özellikle dışkılama sırasında şişlik hissi, ağrı ve dışkı kaçırma gibi şikâyetlere yol açabilir.Bu yazıda rektal prolapsusun ne olduğunu, kimlerde daha sık görüldüğünü, nasıl teşhis edildiğini ve modern tedavi seçeneklerini detaylı şekilde ele alıyoruz.

Rektal Prolapsus Nedir?

External Rektal prolapsus, kalın bağırsağın son bölümü olan rektumun anüsten dışarı çıkması ile karakterize bir durumdur. Hastalar özellikle ıkınma, öksürme veya dışkılama sırasında rektumun anüsten çıktığını fark edebilirler.
Bu durum hem fiziksel rahatsızlık verir hem de sosyal hayatta kısıtlamalara ve psikolojik strese neden olabilir.
Bazı hastalarda rektal prolapsusa ek olarak mesane veya uterus gibi diğer pelvik organlarda da sarkma görülebilir. Bu durum pelvik organ prolapsusu olarak adlandırılır ve hastaların yaklaşık üçte birinde eşlik eder.

Rektal Prolapsus Türleri

Tam Kat Rektal Prolapsus

Rektumun tüm katlarının dairesel şekilde dışarı çıkmasıdır.
Daha çok ileri yaşlarda ve diğer pelvik organ sarkmalarıyla beraber görülür.

İnternal Prolapsus (Intussepsiyon)

Rektum tamamen dışarı çıkmaz; kendi içine teleskop gibi katlanarak anal kanala doğru ilerler.
Dışarıdan fark edilmediği için teşhisi zordur. Bu hastalarda genellikle:

Zorlu dışkılama
Tam boşalmama hissi
Şiddetli ıkınma ihtiyacı
gibi şikâyetler görülür.

Her iki durumda da uzun süreli ıkınma ve dokularda travmaya bağlı kanama veya mukozalülserler oluşabilir.

Rektal Prolapsusun Nedenleri

Rektal prolapsus özellikle kadınlarda daha sık görülür ve yaş ilerledikçe görülme riskiartar.
Aşağıdaki faktörler hastalığın gelişimine katkıda bulunabilir:

Bağ dokusu zayıflığı
Kronik kabızlık ve uzun süreli ıkınma
Uzun süreli laksatif kullanımı
Nöromusküler hastalıklar (multipl skleroz, spinal kord hasarları, inme vb.)
Bazı psikiyatrik hastalıklar
Pelvik taban kaslarının zayıflığı
Daha önce geçirilmiş pelvik cerrahiler

Rektal Prolapsus Belirtileri

Rektal prolapsus, birçok farklı belirtiyle kendini gösterebilir:

Karın veya pelvik bölgede basınç hissi
Dışkıyı tam boşaltamama hissi
Dışkı veya gaz kaçırma
Çamaşırda sürekli kirlenme
Anüsten dışarı çıkan kitle
Tekrarlayan kanama
Tuvalette uzun süre oturma ihtiyacı

Bazı hastalarda, çıkan doku kendiliğinden içeri girebilirken bazı hastalar bu dokuları elle içeri itmek zorunda kalabilir.

Rektal Prolapsus Nasıl Teşhis Edilir?

Dışarıdan görülebilen external rektal pprolapsuslarda tanı fizik muayene ile konulur. Bu durumda prolapsusun gerçekten tam bir prolapsus mu olduğu yada hemoroidal hastalık nedeniyle mukozal bir prolapsus mu olduğu ayrımı önemlidir. Yatarak yapılan muayenede aşikar bir sarkması olmayan olgularda oturur pozisyonda muayene yol gösterici olur.Hastaların tedavi planaması için bazı ek tetkikler gerekli olabilir. Bunlar arasında

Anoskopi
Kolonoskopi
MR defekografi
Endoanal ultrason
Anal manometri
Üroflowmetri gibi tetkiler mevcuttur.

Bu tetkikler prolapsusun derecesini ve eş zamanlı pelvik taban bozukluklarını belirlemede ve tedavi planlamasında yardımcı olur.

Rektal Prolapsus Tedavi Seçenekleri

Tedavi, hastanın yaşına, yaşam kalitesine, eşlik eden hastalıklarına ve prolapsusun derecesine göre kişiye özel planlanmalıdır.

1. Perineal Yaklaşım ile Tedavi

Karın içine girilmeden yapılan bir ameliyat yöntemidir.
Genellikle ileri yaştaki , kırılgan veya genel anestezi açısından riski yüksek hastalarda tercih edilir.

2. Abdominal Yaklaşımlar (Karın İçinden Yapılan Ameliyatlar)

Karın içerisine girilerek yapılan bu ameliyatlar genellikle genç , anestezi açısında daha düşük riskli , eş zamanlı olarak cerrahi müdahale gerektiren diğer pelvik organ prolapsusu da olan hastalarda tercih edilir. Bu ameliyatlar günümüzde laparoskopik veya robotik cerrahi ile uygulanır. Bu kapalı ameliyat yöntemlerinin başlıca avantajları:

Daha az ameliyat sonrası ağrı
Daha hızlı iyileşme
Daha kısa hastanede kalış süresi
Günlük hayata daha hızlı dönüştür.

Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?

Aşağıdaki şikâyetlerden biri veya birkaçı varsa bir genel cerrahi ya da kolorektal cerrahi uzmanına başvurmanız önerilir:

Anüsten dışarı çıkan kitle
Dışkı veya gaz kaçırma
Zorlu dışkılama
Kanama veya mukozal akıntı
Pelvik bölgede ağırlık veya basınç hissi

Erken tanı ve doğru tedavi, yaşam kalitesini belirgin şekilde artırır.

Rektal prolapsus tedavi edilebilir bir durumdur. Uygun cerrahi yöntemle hem fonksiyonel problemler hem de sosyal ve psikolojik etkiler büyük ölçüde ortadan kalkar. Şikâyetleriniz varsa bir uzmana danışmaktan çekinmeyin.