Doç. Dr. Timuçin EROL

İLETİŞİM

Parastomal Herni (Stoma Fıtığı) Nedir?

Parastomal Herni (Stoma Fıtığı) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Parastomal herni, stoma (bağırsağın karın duvarına ağızlaştırıldığı açıklık) sahibi kişilerde sık görülen bir komplikasyondur. Stoma çevresinde şişlik ve rahatsızlığa yol açarak yaşam kalitesini etkileyebilir. Bu yazıda parastomal herninin ne olduğunu, belirtilerini ve tedavi yöntemlerini ele alıyoruz.

Parastomal herni (stoma fıtığı) nedir?

Parastomal herni, bağırsağın stoma için karın duvarından geçirildiği açıklığın çevresindeki karın duvarının zayıflaması sonucu, karın içi organların (genellikle bağırsağın) bu bölgeden dışarı doğru fıtıklaşmasıdır.

Stoma açıklığı, karın duvarında doğal bir zayıf nokta oluşturur. Zamanla bu bölgedeki doku gevşeyebilir ve fıtık gelişebilir. Parastomal herni, stoma sahibi kişilerde en sık görülen uzun dönem komplikasyonlardan biridir.

Parastomal herni

Parastomal herni belirtileri nelerdir?

Parastomal herninin en belirgin bulgusu, stoma çevresinde özellikle ayakta durma veya karın içi basıncın arttığı durumlarda belirginleşen bir şişliktir. Buna rahatsızlık ve stoma bakımında zorluk eşlik edebilir.

  • Stoma çevresinde şişlik (özellikle ayakta dururken veya ıkınırken belirginleşen)
  • Bölgede rahatsızlık, gerginlik veya hafif ağrı hissi
  • Stoma torbasının düzgün yapışmasında zorluk
  • Stoma fonksiyonunda değişiklik (bazen bağırsak çıkışında güçlük)
  • Nadiren ani, şiddetli ağrı ve şişlik (acil değerlendirme gerektirebilir)

Parastomal herni neden olur?

Parastomal herni riski; karın duvarındaki doğal zayıflık, karın içi basıncı artıran durumlar ve bazı kişisel risk faktörleriyle ilişkilidir.

  • Stoma açıklığının karın duvarında oluşturduğu doğal zayıf nokta
  • Aşırı kilo ve karın çevresi yağ dokusunun fazla olması
  • Kronik öksürük gibi karın içi basıncı sık artıran durumlar
  • Ağır kaldırma ve aşırı zorlanma
  • İleri yaş ve bağ dokusunun zayıflaması
  • Ameliyat sonrası yara iyileşmesinde sorun yaşanmış olması

Parastomal herni nasıl tedavi edilir?

Parastomal herni tedavisi; şikâyetin şiddetine, fıtığın boyutuna ve hastanın genel durumuna göre takip, destekleyici önlemler veya cerrahi onarım şeklinde olabilir.

  • Takip ve destekleyici önlemler: Küçük, belirti vermeyen fıtıklarda düzenli takip ve destekleyici bir kuşak/bandaj kullanımı önerilebilir.
  • Stoma bakımının uyarlanması: Uygun stoma ürünleri ve teknikleriyle günlük yaşamın kolaylaştırılması.
  • Cerrahi onarım: Belirgin şikâyet veren, büyüyen veya komplikasyon riski taşıyan fıtıklarda cerrahi onarım gerekebilir; bu, açık veya laparoskopik yöntemle, çoğu zaman özel bir yama (mesh) kullanılarak yapılabilir.
  • Stomanın yeniden konumlandırılması: Seçilmiş durumlarda stomanın karın duvarında farklı bir noktaya taşınması gündeme gelebilir.

Hangi yaklaşımın uygun olduğu; fıtığın boyutu, belirtilerin şiddeti ve hastanın ameliyat risklerini ne ölçüde taşıyabileceği değerlendirilerek belirlenir.

Ne zaman acil değerlendirme gerekir?

Parastomal herni bölgesinde ani başlayan şiddetli ağrı, şişlikte sertleşme, stoma çıkışının tamamen durması veya bulantı-kusma gibi belirtiler, fıtığın sıkışması (inkarserasyon) gibi acil bir durumu düşündürebilir.

Bu belirtiler görüldüğünde vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerekir. Erken değerlendirme, ciddi komplikasyonların önlenmesi açısından önemlidir.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Parastomal herni her stoma sahibinde görülür mü?

Hayır, ancak stoma sahiplerinde sık görülen bir komplikasyondur. Risk; kilo, karın içi basıncı artıran durumlar ve bireysel doku özelliklerine göre değişir.

Küçük bir parastomal herni ameliyat gerektirir mi?

Küçük ve belirti vermeyen fıtıklar bazen yalnızca takip edilebilir. Cerrahi genellikle belirgin şikâyet veya büyüyen fıtıklarda gündeme gelir; karar muayeneyle verilir.

Parastomal herni önlenebilir mi?

Kilo kontrolü, ağır kaldırmaktan kaçınmak ve kronik öksürük gibi karın içi basıncını artıran durumların yönetilmesi riski azaltmaya yardımcı olabilir; ancak tamamen önlenmesi garanti edilemez.

İlgili Sayfalar

Doç. Dr. Timuçin Erol Hakkında

Doç. Dr. Timuçin Erol, 2003 yılında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olmuş; aynı üniversitenin Genel Cerrahi Anabilim Dalı’nda uzmanlık eğitimini tamamlayarak 2009’da genel cerrahi uzmanı olmuştur. 2017–2024 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde öğretim üyesi olarak görev yapmış, 2019’da Doktor Öğretim Üyesi, 2022’de Doçent unvanını almıştır. 2021 yılında Intuitive Surgical tarafından verilen da Vinci Cerrahi Sistemi Konsol Cerrahı (Console Surgeon) eğitimini tamamlamış; 2023 yılında Avrupa Koloproktoloji Yeterlilik Belgesi’ni (FEBS – EBSQ) almıştır. Başlıca ilgi alanları robotik ve ileri laparoskopik cerrahi, kolorektal kanserler, proktolojik hastalıklar ve pelvik taban hastalıklarıdır. Klinik yaklaşımında doğru tanı, uygun tedavi planı ve güvenli takip sürecini önceler.

Randevu ve Değerlendirme

Stomanız çevresinde şişlik, rahatsızlık veya stoma bakımında zorluk gibi şikâyetleriniz varsa, durumu netleştirmek için bir uzman değerlendirmesi almanız önerilir. Ani ve şiddetli ağrıda vakit kaybetmeden, diğer durumlarda planlı değerlendirme için Ankara’da randevu alarak muayene sürecini başlatabilirsiniz.

Son Yazılar