Hemoroid Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Çeşitleri

Genel

Hemoroid Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Çeşitleri (İç–Dış)

Hemoroid (halk arasında basur), toplumda çok sık görülen ve çoğu zaman tedavi edilebilen bir rahatsızlıktır. Belirtileri yaşam kalitesini düşürse de birçok kişi utandığı için hekime başvurmayı geciktirir. Bu yazıda hemoroidin ne olduğunu, nedenlerini, belirtilerini ve çeşitlerini ele alıyoruz.

Yani hemoroid başlı başına bir yapıdır; sorun, bu yapının damarlarının genişleyip belirti vermeye başlamasıyla oluşur. Bu nedenle ‘hemoroidim var’ ifadesi genellikle hemoroidal hastalığı anlatır.

İç ve dış hemoroid arasındaki fark nedir?

Hemoroidler bulundukları yere göre iç ve dış olmak üzere ikiye ayrılır. İç hemoroid makatın iç kısmında yer alır ve genellikle ağrısız kanama yapar; dış hemoroid ise makat çevresinde, deri altında oluşur ve ağrı–şişlik daha ön plandadır.

İç hemoroid: Makatın iç bölümünde gelişir. En sık belirtisi ağrısız parlak kırmızı kanamadır; ilerledikçe sarkma (meme) görülebilir.
Dış hemoroid: Makat girişinin dış kısmında, deri altında oluşur. Ağrı, kaşıntı, şişlik ve ele gelen sertlik daha belirgindir; pıhtı oluşursa (tromboz) ani ve şiddetli ağrı yapabilir.

Hemoroid belirtileri nelerdir?

Hemoroidin en sık belirtileri makattan kanama, kaşıntı, ağrı, ele gelen şişlik ve tuvalet sonrası rahatsızlık hissidir.

Dışkılama sırasında veya sonrasında parlak kırmızı kanama
Makat çevresinde kaşıntı ve tahriş
Ağrı veya rahatsızlık hissi (özellikle dış hemoroidlerde)
Ele gelen şişlik ya da sarkan ‘meme’
Tuvalet sonrası tam temizlenememe / ıslaklık hissi
Tromboz (pıhtı) gelişen dış hemoroidlerde ani, şiddetli ağrı

Makattan kanama hemoroid dışında başka hastalıkların da belirtisi olabilir. Bu nedenle kanama her zaman bir hekim tarafından değerlendirilmeli; nedeni kendiliğinden ‘hemoroid’ olarak varsayılmamalıdır.

Hemoroid neden olur?

Hemoroid, makat bölgesindeki damarlara binen basıncın artmasıyla oluşur. Kabızlık ve tuvalette ıkınma en sık nedenlerdir.

Kronik kabızlık ve tuvalette uzun süre ıkınma
Düşük lifli beslenme ve yetersiz sıvı tüketimi
Uzun süre oturarak çalışma veya hareketsizlik
Gebelik ve doğum
İshalle seyreden uzun süreli durumlar
Aşırı kilo
Genetik (ailesel) yatkınlık
İleri yaş (bağ dokusunun zayıflaması)

İç hemoroid dereceleri nelerdir?

İç hemoroidler, sarkma düzeyine göre 1. dereceden 4. dereceye kadar sınıflandırılır. Derece arttıkça şikâyetler ve tedavi ihtiyacı da değişir.

derece: Sarkma yok, genellikle yalnızca kanama görülür.
derece: Dışkılama sırasında sarkar, kendiliğinden geri çekilir.
derece: Sarkar, ancak elle geri itilmesi gerekir.
derece: Sürekli dışarıdadır, geri itilemez.

Derece, tedavi yönteminin seçiminde belirleyicidir. Doğru derecelendirme ve uygun tedavi için muayene gereklidir.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Hemoroid kendiliğinden geçer mi?

Hafif şikâyetler yaşam tarzı değişiklikleriyle gerileyebilir; ancak ileri dereceli veya tekrarlayan hemoroidler genellikle tedavi gerektirir. Şikâyet sürüyorsa hekime başvurmak gerekir.

Hemoroid kanaması tehlikeli midir?

Hemoroid kanaması çoğu zaman tehlikeli olmasa da, makattan kanamanın başka nedenleri de olabilir. Bu yüzden her kanama bir hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Hemoroidi olan biri nelere dikkat etmeli?

Lifli beslenme, yeterli su tüketimi, tuvalette uzun süre ıkınmamak ve düzenli hareket şikâyetleri azaltmaya yardımcı olur. Kesin öneri için hekim değerlendirmesi gerekir.

İlgili Sayfalar

Doç. Dr. Timuçin Erol Hakkında

Doç. Dr. Timuçin Erol, 2003 yılında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olmuş; aynı üniversitenin Genel Cerrahi Anabilim Dalı’nda uzmanlık eğitimini tamamlayarak 2009’da genel cerrahi uzmanı olmuştur. 2017–2024 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde öğretim üyesi olarak görev yapmış, 2019’da Doktor Öğretim Üyesi, 2022’de Doçent unvanını almıştır. 2021 yılında Intuitive Surgical tarafından verilen da Vinci Cerrahi Sistemi Konsol Cerrahı (Console Surgeon) eğitimini tamamlamış; 2023 yılında Avrupa Koloproktoloji Yeterlilik Belgesi’ni (FEBS – EBSQ) almıştır. Başlıca ilgi alanları robotik ve ileri laparoskopik cerrahi, kolorektal kanserler, proktolojik hastalıklar ve pelvik taban hastalıklarıdır. Klinik yaklaşımında doğru tanı, uygun tedavi planı ve güvenli takip sürecini önceler.

Randevu ve Değerlendirme

Makattan kanama, kaşıntı, ağrı, ele gelen şişlik veya tuvalet sonrası rahatsızlık gibi şikâyetleriniz varsa, kendi kendinize karar vermek yerine bir uzman değerlendirmesi almak en sağlıklı seçimdir. Şikâyetinizin nedenini netleştirmek ve size uygun tedaviyi belirlemek için Ankara’da randevu alarak muayene sürecini başlatabilirsiniz.

Bilgilendirme Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; kesin tanı ve tedavi planı için hekim muayenesi gereklidir. İçerikteki bilgiler hekim muayenesinin yerine geçmez.