Perianal Abse mi Hemoroid mi? Makat Çevresi Şişlikleri

Perianal Abse mi Hemoroid mi? Makat Çevresindeki Ağrılı Şişliklerde Ayrım

Makat çevresinde ani başlayan, ağrılı bir şişlik birçok kişide ‘hemoroid patladı’ düşüncesini uyandırır. Oysa bu tablo tromboze hemoroid olabileceği gibi perianal abse de olabilir ve ikisinin tedavisi farklıdır. Bu yazıda iki durumu ve ayrımının neden önemli olduğunu ele alıyoruz.

Makat çevresinde ağrılı şişlik neden olabilir?

Makat çevresindeki ani ağrılı şişliğin başlıca nedenleri tromboze (pıhtılı) dış hemoroid ve perianal abse olup, ikisi de şiddetli ağrıya yol açabilir. Anal fissür ve diğer durumlar da benzer şikâyet verebilir.

Şişliğin görünümü ve eşlik eden belirtiler ipucu verir; ancak kesin ayrım muayene ile yapılır. Bu nedenle kendi kendine karar verilmemelidir.

Perianal abse

Belirtiler arasındaki genel farklar nelerdir?

Perianal abse çoğunlukla ateş, zonklayıcı ağrı ve yayılan kızarıklıkla seyrederken, tromboze hemoroid daha çok sert ve mavimsi bir yumru olarak kendini gösterir. Bu fark kesin değildir.

Özellik

Tromboze hemoroid

Perianal abse

Görünüm

Sert, belirgin sınırlı, çoğu zaman mavimsi yumru

Kızarık, ısınmış, yayılan şişlik

Ağrı

Ani, şiddetli, oturmakla artar

Zonklayıcı, giderek artan

Ateş

Genellikle yoktur

Sık görülür

Altta yatan neden

Hemoroid damarında pıhtı

Makat kanalındaki bez enfeksiyonu

 

Bu tablo yalnızca genel bir fikir verir; iki durum benzer görünebilir.

Tedavileri neden farklıdır?

Perianal abse, iltihabın boşaltılmasını gerektirir ve genellikle acil bir işlemdir; tromboze hemoroidde ise erken dönemde pıhtının çıkarılması veya destekleyici tedavi gündeme gelir.

Abse boşaltılmazsa çevre dokulara yayılabilir ve sonrasında anal fistül riski artar. Bu nedenle ayrımın zamanında yapılması önemlidir. Ayrıntılar için perianal abse ve anal fistül ile dış, iç ve tromboze hemoroid yazılarımıza bakabilirsiniz.

Evde ne yapılmamalı?

Şişliği evde sıkmak, delmek veya kendi başına müdahale etmek enfeksiyonu yayabilir ve durumu kötüleştirebilir. Ağrılı şişlikte tek başına antibiyotik veya krem kullanımı da yeterli olmayabilir.

Ağrıyı geçici hafifletmek için ılık oturma banyosu yapılabilir; ancak bu muayene yerine geçmez. Şikâyet başladığında vakit kaybetmeden başvurmak en doğrusudur.

Ne zaman acil başvurulmalıdır?

Ateş, hızla artan ağrı ve şişlik, yayılan kızarıklık, oturamayacak düzeyde ağrı veya genel durumda bozulma varsa vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Şeker hastalığı gibi bağışıklığı etkileyen durumları olan kişilerde enfeksiyon daha hızlı ilerleyebileceğinden, daha dikkatli olunmalıdır.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Hemoroid patlar mı?

Tromboze hemoroid bazen kendiliğinden açılıp kanayabilir; ancak ağrılı şişlik başka nedenlerle de olabilir. Ayrım için muayene gerekir.

Makat çevresi şişliği kendiliğinden geçer mi?

Tromboze hemoroid zamanla gerileyebilir; perianal abse ise genellikle boşaltılmasını gerektirir. Bu nedenle değerlendirme yaptırmak gerekir.

Hangi bölüme başvurmalıyım?

Genel cerrahi ve kolorektal cerrahi uzmanı bu şikâyetleri değerlendirir.

İlgili Sayfalar

Doç. Dr. Timuçin Erol Hakkında

Doç. Dr. Timuçin Erol, 2003 yılında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun olmuş; aynı üniversitenin Genel Cerrahi Anabilim Dalı’nda uzmanlık eğitimini tamamlayarak 2009’da genel cerrahi uzmanı olmuştur. 2017–2024 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde öğretim üyesi olarak görev yapmış, 2019’da Doktor Öğretim Üyesi, 2022’de Doçent unvanını almıştır. 2021 yılında Intuitive Surgical tarafından verilen da Vinci Cerrahi Sistemi Konsol Cerrahı (Console Surgeon) eğitimini tamamlamış; 2023 yılında Avrupa Koloproktoloji Yeterlilik Belgesi’ni (FEBS – EBSQ) almıştır. Başlıca ilgi alanları robotik ve ileri laparoskopik cerrahi, kolorektal kanserler, proktolojik hastalıklar ve pelvik taban hastalıklarıdır. Klinik yaklaşımında doğru tanı, uygun tedavi planı ve güvenli takip sürecini önceler.

Randevu ve Değerlendirme

Makat çevresinde ani başlayan ağrılı şişlik varsa, abse mi hemoroid mi olduğunu netleştirmek için geç kalmadan bir uzman değerlendirmesi almanız önerilir. Ankara’da randevu alarak muayene sürecini başlatabilirsiniz.